<!DOCTYPE html>
<html class="client-nojs vector-feature-language-in-header-enabled vector-feature-language-in-main-page-header-disabled vector-feature-page-tools-pinned-disabled vector-feature-toc-pinned-clientpref-0 vector-toc-not-available vector-feature-main-menu-pinned-disabled vector-feature-limited-width-clientpref-1 vector-feature-limited-width-content-enabled vector-feature-custom-font-size-clientpref-1 vector-feature-appearance-pinned-clientpref-0 skin-theme-clientpref-day vector-sticky-header-enabled" lang="de" dir="ltr"><head>
<meta charset="UTF-8">
<title>Solinus</title>
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1.0">
<link rel="icon" type="image/png" href="./_res_/favicon.png">
<link rel="canonical" href="https://de.wikipedia.org/wiki/Solinus"> <link href="./_mw_/ext.wikimediamessages.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.icons.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.search.codex.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/skins.vector.styles.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<meta name="ResourceLoaderDynamicStyles" content="">
<link href="./_mw_/ext.gadget.citeRef.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.defaultPlainlinks.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonHide.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonLayout.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiCommonStyle.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiDarkmode.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.dewikiResponsive.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link href="./_mw_/ext.gadget.specialSearch.css" rel="stylesheet" type="text/css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/site.styles.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_mw_/noscript.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/footer.css">
<link rel="stylesheet" type="text/css" href="./_res_/vector-2022.css">
</head>
<body class="skin--responsive skin-vector skin-vector-search-vue mediawiki ltr sitedir-ltr mw-hide-empty-elt ns-0 ns-subject page-Solinus rootpage-Solinus skin-vector-2022 action-view">
<div class="mw-page-container">
<div class="mw-page-container-inner">
<div class="mw-content-container">
<main id="content" class="mw-body">
<header class="mw-body-header vector-page-titlebar">
<h1 id="firstHeading" class="firstHeading mw-first-heading"><span class="mw-page-title-main">Solinus</span></h1>
</header>
<a id="top"></a>
<div id="bodyContent" class="vector-body ve-init-mw-desktopArticleTarget-targetContainer" aria-labelledby="firstHeading" data-mw-ve-target-container="">
<div id="contentSub">
<div id="mw-content-subtitle"></div>
</div>
<div id="mw-content-text" class="mw-body-content mw-content-ltr" lang="de" dir="ltr"><div class="mw-content-ltr mw-parser-output" lang="de" dir="ltr">
<p><b>Gaius Julius Solinus</b> war ein <a href="Sp%C3%A4tantike" title="Spätantike">spätantiker</a> <a href="Lateinische_Sprache" class="mw-redirect" title="Lateinische Sprache">lateinischer</a> <a href="Grammatiker" title="Grammatiker">Grammatiker</a> und <a href="Kompilation_(Literatur)" title="Kompilation (Literatur)">Kompilator</a>. Er wirkte vermutlich in der Mitte des 3. Jahrhunderts.
</p>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="„Polyhistor“"><span id=".E2.80.9EPolyhistor.E2.80.9C"></span>„Polyhistor“</h2></div>
<p>Sein Hauptwerk ist die <a href="Paradoxographoi" title="Paradoxographoi">paradoxographische Schrift</a> <i>De mirabilibus mundi</i> („Die Wunder der Welt“), auch unter den Titeln <i>Collectanea rerum memorabilium</i> („Gesammelte Denkwürdigkeiten“) und <i>Polyhistor</i> bekannt. <a href="Theodor_Mommsen" title="Theodor Mommsen">Theodor Mommsen</a> datierte das Werk in die erste Hälfte des 3. Jahrhunderts.<style data-mw-deduplicate="TemplateStyles:r261937660">
/* start https://de.wikipedia.org/ */
.mw-parser-output .fussnoten-marke{font-style:normal;font-variant:normal;font-weight:normal;unicode-bidi:isolate;white-space:nowrap}.mw-parser-output sup.fussnoten-marke{font-size:0.75rem}.mw-parser-output .fussnoten-etui sup{margin-left:-0.15rem}.mw-parser-output span.fussnoten-inhalt{padding-left:0.1rem}.mw-parser-output span.fussnoten-inhalt+span.fussnoten-inhalt{padding-left:0.15rem}.mw-parser-output .fussnoten-block{margin-bottom:0.1rem}.mw-parser-output div.fussnoten-inhalt{display:inline-block;padding-left:0.8rem;text-indent:-0.8rem}.mw-parser-output div.fussnoten-inhalt p,.mw-parser-output div.fussnoten-inhalt dl,.mw-parser-output div.fussnoten-inhalt ol,.mw-parser-output div.fussnoten-inhalt ul{text-indent:0}.mw-parser-output div.fussnoten-inhalt.fussnoten-floatfix{display:block}.mw-parser-output .fussnoten-box{margin-top:0.5rem;padding-left:0.8rem}.mw-parser-output .fussnoten-box,.mw-parser-output div.fussnoten-inhalt{font-size:94%}.mw-parser-output .fussnoten-box div.fussnoten-inhalt,.mw-parser-output span.fussnoten-inhalt,.mw-parser-output .fussnoten-inhalt .reference-text{font-size:inherit}.mw-parser-output .fussnoten-inhalt .reference-text{display:inline}.mw-parser-output .fussnoten-linie{display:inline-block;position:relative;top:-1em;border-top:solid 1px #808080;width:8rem}.mw-parser-output .fussnoten-linie+p,.mw-parser-output .fussnoten-linie+dl,.mw-parser-output .fussnoten-linie+ol,.mw-parser-output .fussnoten-linie+ul,.mw-parser-output .fussnoten-linie+link+div{margin-top:-1em}.mw-parser-output .annotationpair-m:target .fussnoten-marke,.mw-parser-output .fussnoten-inhalt:target{background-color:var(--background-color-progressive-subtle,#f1f4fd);box-shadow:0 0 0 0.25em var(--background-color-progressive-subtle,#f1f4fd)}.mw-parser-output .annotationpair-m:target .fussnoten-marke,.mw-parser-output .fussnoten-inhalt:target .fussnoten-marke{font-weight:bold}
/* end https://de.wikipedia.org/ */
</style> <span class="fussnoten-etui reference"><sup class="fussnoten-marke" data-annotationpair-m="a">a</sup></span> Der Inhalt ist zum größten Teil eine Zusammenstellung von Merkwürdigkeiten und Kuriositäten, die der Autor hauptsächlich aus der <i><a href="Naturalis_historia" title="Naturalis historia">Naturgeschichte</a></i> des <a href="Plinius_der_%C3%84ltere" title="Plinius der Ältere">Plinius</a> und der <i>Erdbeschreibung</i> des <a href="Pomponius_Mela" title="Pomponius Mela">Pomponius Mela</a> exzerpiert hatte. Nach Mommsen verwendete Solinus auch eine Chronik (vermutlich des <a href="Cornelius_Bocchus" title="Cornelius Bocchus">Cornelius Bocchus</a>) sowie <i>Chorographia pliniana</i>, einen Auszug (<a href="Epitome_(Auszug)" title="Epitome (Auszug)">Epitome</a>) aus dem Werk des Plinius aus <a href="Hadrian_(Kaiser)" title="Hadrian (Kaiser)">hadrianischer</a> Zeit.
</p><p>Es scheint zwei Ausgaben gegeben zu haben, wobei die zweite unter dem Titel <i>Polyhistor</i> erschienene im Gegensatz zur ersten vom Autor autorisiert war. Das Werk war im Mittelalter sehr populär, es kursierten Auszüge und sogar Versfassungen (zum Beispiel von Theoderich von St. Truiden). Mitunter wurde damals angenommen, dass <a href="Polyhistor" class="mw-redirect" title="Polyhistor">Polyhistor</a> der Name des Autors sei.
</p><p>Der frühe Herausgeber <a href="Claudius_Salmasius" title="Claudius Salmasius">Saumaise</a> fand ein Fragment eines Gedichts namens <i>Pontica</i> in heroischen <a href="Hexameter" title="Hexameter">Hexametern</a>, das vermutlich ebenfalls von Solinus stammt.
</p>
<div class="fussnoten-box">
<div class="fussnoten-linie" aria-hidden="true" role="presentation"></div>
<div class="fussnoten-block"><div class="fussnoten-inhalt references"><sup class="fussnoten-marke mw-cite-backlink" data-annotationpair-a="a">a</sup> <div class="reference-text">Das Werk ist einem <i>Adventus</i> gewidmet. Identifiziert man diesen mit <a href="Marcus_Oclatinius_Adventus" title="Marcus Oclatinius Adventus">Marcus Oclatinius Adventus</a>, <a href="Consulat" class="mw-redirect" title="Consulat">Konsul</a> des Jahres 218, so erfordert das eine frühe Datierung.</div></div></div>
</div>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Ausgaben">Ausgaben</h2></div>
<ul><li><i>Ivlii Solini de sitv et memorabilibvs orbis capitvla.</i> Nicolaus Jenson, Venedig 1473. <a rel="nofollow" class="external text" href="https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0006/bsb00060573/images/index.html?id=00060573&groesser=&fip=qrssdaseayasdaseayaeayasdasyztsfsdr&no=8&seite=5">Online</a></li>
<li><i>C. Ivlii Solini Polyhistor, seu rerum orbis memorabilium collectanea.</i> Eucharius Cervicornus & Hero Fuchs, Köln 1520. <a rel="nofollow" class="external text" href="https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/0001/bsb00017725/images/index.html?id=00017725&groesser=&fip=qrssdaseayasdaseayaeayasdasyztsfsdr&no=9&seite=6">Online</a></li>
<li>Claude de Saumaise (Hrsg., Komm.): <i>Plinianæ exercitationes in Caji Julii Solini Polyhistoria – item Caji Julii Solinii Polyhistor ex Veteribus Libris emendatus.</i> 2 Bde. Utrecht 1629. Text und Kommentar.</li>
<li>Theodor Mommsen (Hrsg.): <i>C. Ivlii Solini collectanea rervm memorabilivm</i> 4. Aufl., unveränd. Nachdr. der 1. Aufl., Berlin 1895. Weidmann, Zürich u. Hildesheim 1999, ISBN 3-615-15600-5, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://archive.org/details/collectanearerum00soliuoft/mode/1up"><span style="font-style:italic;">online</span></a> – <a href="Internet_Archive" title="Internet Archive">Internet Archive</a>.</li>
<li><a href="Kai_Brodersen" title="Kai Brodersen">Kai Brodersen</a> (Hrsg., Übers.): <i>Solinus: Wunder der Welt. Collectanea rerum mirabilium. Lateinisch und Deutsch.</i> Edition Antike. Darmstadt: Wiss. Buchgesellschaft 2014, ISBN 978-3-534-18162-9.</li>
<li><i>Pontica.</i> In: <a href="Pieter_Burman_der_J%C3%BCngere" title="Pieter Burman der Jüngere">Pieter Burman</a> (Hrsg.): <i>Anthologia Veterum Latinorum Epigrammatum Et Poëmatum.</i> Petrus Schouten, Amsterdam 1759–1773.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Literatur">Literatur</h2></div>
<ul><li>William Ramsay: <cite class="lang" lang="en" dir="auto" style="font-style:italic">Solinus, C. Julius</cite>. In: <a href="William_Smith_(Lexikograf)" title="William Smith (Lexikograf)">William Smith</a> (Hrsg.): <cite class="lang" lang="en" dir="auto" style="font-style:italic"><a href="Dictionary_of_Greek_and_Roman_Biography_and_Mythology" title="Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology">Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology</a></cite>. <span style="white-space:nowrap">Band<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>3</span>: <i>Oarses–Zygia and Zygius</i>. Little, Brown and Company, Boston 1870, <span style="white-space:nowrap">S.<span style="display:inline-block;width:.2em"> </span>856–857</span> (englisch, <a rel="nofollow" class="external text" href="https://archive.org/details/dictionaryofgree03smituoft/page/856/mode/1up">Textarchiv – Internet Archive</a>).<span class="Z3988" title="ctx_ver=Z39.88-2004&rft_val_fmt=info%3Aofi%2Ffmt%3Akev%3Amtx%3Abook&rfr_id=info:sid/de.wikipedia.org:Solinus&rft.atitle=Solinus%2C+C.+Julius&rft.au=William+Ramsay&rft.btitle=Dictionary+of+Greek+and+Roman+Biography+and+Mythology&rft.date=1870&rft.genre=book&rft.pages=856-857&rft.place=Boston&rft.pub=Little%2C+Brown+and+Company&rft.volume=Band+3%3A+Oarses-Zygia+and+Zygius" style="display:none"> </span></li>
<li><a href="Kai_Brodersen" title="Kai Brodersen">Kai Brodersen</a> (Hrsg.): <i>Solinus. New Studies.</i> Heidelberg: Verlag Antike 2014, ISBN 978-3-938032-86-2.</li>
<li>Wilhelm Siegmund Teuffel: <i>Geschichte der römischen Literatur.</i> Band 3. 6. Auflage, 1913, § 389.</li>
<li>Carl Friedrich Lüdecke: <i>Mittheilungen über zwei wichtige Handschriften des C. Julius Solinus.</i> In Programm der Hauptschule zu Bremen 1866. <a rel="nofollow" class="external text" href="http://nbn-resolving.de/urn:nbn:de:hbz:061:1-537354">Digitalisat</a>.</li></ul>
<div class="mw-heading mw-heading2"><h2 id="Weblinks">Weblinks</h2></div>
<ul><li><a rel="nofollow" class="external text" href="https://portal.dnb.de/opac.htm?method=simpleSearch&query=118797948">Literatur von und über Solinus</a> im Katalog der <a href="Deutsche_Nationalbibliothek" title="Deutsche Nationalbibliothek">Deutschen Nationalbibliothek</a></li>
<li><a rel="nofollow" class="external text" href="http://www.thelatinlibrary.com/solinus.html">Caii Julii Solini de Mirabilibus Mundi</a> – Texte der Ausgaben von C.L.F. Panckoucke (Paris 1847) und Mommsen (1864).</li></ul>
<div class="hintergrundfarbe1 rahmenfarbe1 navigation-not-searchable normdaten-typ-p" style="border-style: solid; border-width: 1px; clear: left; margin-bottom:1em; margin-top:1em; padding: 0.25em; overflow: hidden; word-break: break-word; word-wrap: break-word;" id="normdaten">
<div style="display: table-cell; vertical-align: middle; width: 100%;">
<div>
Normdaten (Person): <a href="Gemeinsame_Normdatei" title="Gemeinsame Normdatei">GND</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://d-nb.info/gnd/118797948">118797948</a></span> | <a href="Library_of_Congress_Control_Number" title="Library of Congress Control Number">LCCN</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://id.loc.gov/authorities/n86113763">n86113763</a></span> | <a href="Virtual_International_Authority_File" title="Virtual International Authority File">VIAF</a>: <span class="-print"><a rel="nofollow" class="external text" href="https://viaf.org/viaf/51672454/">51672454</a></span> | </div>
</div></div>
</div><!--htdig_noindex--><div><div class="zim-footer">
Dieser Artikel wurde von <a class="external text" title="Zuletzt bearbeitet am 2025-03-31" href="https://de.wikipedia.org/wiki/?title=Solinus&oldid=254709824">Wikipedia</a> herausgegeben. Der Text ist unter <a class="external text" href="https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/deed.de">Creative Commons Attribution-Share Alike 4.0</a> verfügbar, sofern nicht anders angegeben. Für die Mediendateien können zusätzliche Bedingungen gelten.
</div>
</div><!--/htdig_noindex--></div>
</div>
</main>
</div>
</div>
</div>
<script src="./_webp_/webpHandler.js"></script>
</body></html>